Cái mũ bảo hiểm và… dưới cái mũ

Không thể để tình trạng quản lý từ ngọn, xây nhà từ nóc dồn người dân vào cảnh phải bất lực mà chịu phạt vì phần lỗi không hoàn toàn của mình.

Sau khi có thông tin rằng thông tư liên tịch về việc cảnh sát giao thông (CSGT) sẽ phạt người đi xe máy đội mũ bảo hiểm (MBH) chưa đạt tiêu chuẩn, nhiều người đã rất băn khoăn về việc này. Chuyện cái mũ (ở đây là MBH) khiến người viết cảm thấy buồn cười và nghĩ lan man về chuyện… dưới cái mũ. Có một vấn đề dưới cái mũ rất to!

Quản lý từ ngọn

Ông A.Riedl, cựu Huấn luyện viên trưởng của bóng đá Việt Nam từng có nhận xét bất hủ: “Bóng đá Việt Nam xây nhà từ nóc!”. “Xây từ nóc” nhưng lại muốn công trình mình mang tính vĩ mô kiểu như lọt vào top 10 bóng đá khu vực, có mặt ở vòng chung kết World Cup. Ước mơ (giàu tính viển vông) được trình bày theo dạng dự thảo chiến lược phát triển để trình bộ, ngành hẳn hoi.

Bóng đá lại phản ánh hiện thực cuộc sống!

Nên đề xuất quản lý MBH “dỏm” bắt đầu từ người dân, cụ thể là người sử dụng xe máy, là một hiện thực về cung cách quản lý “từ nóc” mới vừa nêu trên.

Cụ thể là các Bộ: Giao thông Vận tải, Khoa học Công nghệ, Công thương và Công an đã ngồi lại với nhau để cho ra đời thông tư liên tịch “về sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng MBH cho người đi xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy”.

Ông Trần Văn Vinh, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường và chất lượng (Bộ Khoa học Công nghệ) trả lời trên báo Tuổi Trẻ rằng: “Dự thảo thông tư do liên Bộ Khoa học Công nghệ, Giao thông Vận tải, Công an và Công thương phối hợp xây dựng, nhắm tới cả bốn đối tượng quản lý gồm sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và người sử dụng MBH. Bản chất vấn đề của dự thảo là nhằm xây dựng chế tài xử lý cả bốn đối tượng chứ không phải chỉ chi phối một đối tượng là người sử dụng.

Hiện nay có nhiều loại MBH được sản xuất, nhập khẩu và bày bán công khai trên vỉa hè rất nhiều có hình dáng giống MBH khiến người tiêu dùng, thậm chí cả cơ quan chức năng, đều nhầm lẫn. Đó là mũ giả MBH. Hiện chưa có quy định để xử lý người kinh doanh những loại mũ này vì khi bị kiểm tra họ cho đây là mũ cho người đi bộ, mũ thời trang…”

Chính câu trả lời tưởng chừng kín kẽ này lại lộ ra nhiều sự bất hợp lý đến mức buồn cười. Người viết xin nêu năm câu hỏi rất cơ bản về luật để các cơ quan vừa kể trên xem xét lại:

-1/Bắt MBH không đạt chuẩn có phải của CSGT hay là của ngành quản lí thị trường (nếu MBH sản xuất trong nước) và ngành hải quan (nếu MBH nhập khẩu)? Cảnh sát kinh tế và ngành thuế quản lý ra sao khi bán MBH dỏm cũng là hình thức trốn thuế? Trách nhiệm của các cơ quan trên ở đâu khi xuất hiện MBH giả tại Việt Nam?

-2/Trong khi các nhà quản lý chất lượng chưa phân biệt thật- giả như ông Trần Văn Vinh nói thì người dân làm sao phân biệt nổi? CSGT muốn phạt tiền dân đội mũ giả, thì lấy gì làm căn cứ thật giả khi “ông” Nhà nước còn mù mờ? Nếu tôi đội MBH theo tiêu chuẩn của Mỹ và khi so độ bền nó đập vỡ MBH theo tiêu chuẩn Việt Nam thì tôi có quyền kiện người bắt mình với lý do MBH không đạt chuẩn tội… “vu khống” không?

-3/ Nếu lấy tem kiểm định làm quy định phân biệt thì cơ quan Nhà nước có chứng minh tem kiểm định có cùng thời gian sử dụng với MBH không khi thực tế cho thấy qua một thời gian sử dụng tem kiểm định bị trầy xước, bong tróc. MBH vẫn xịn mà tem kiểm định xuống cấp thì ai dán tem lại, quy trình ra sao, có phiền hà không?

-4/Tại sao nguyên nhân (các cá nhân, tổ chức sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh MBH không đạt chuẩn) chưa bị “tiêu diệt” mà hậu quả (người mua phải MBH dỏm) lại phải gánh chịu qua các khoản phạt? Bắt từ gốc hay phạt từ ngọn sẽ hợp lý hơn trong cách giải quyết vấn đề?

-5/ Ý kiến này của một bạn đọc ký tên Út Ròm trên báo Tuổi Trẻ cực kỳ thú vị: Nếu điều này được ban hành, thì sau này lẽ nào có quy định “Đi xe máy đổ xăng “dỏm” sẽ bị phạt?”. Nhìn rộng hơn, người dân sẽ lãnh đủ mọi khoản phạt khi Nhà nước không thể kiểm soát vấn đề từ gốc như cách không cho đỗ xe trên vỉa hè, lòng đường trong khi nhu cầu bãi gửi xe kêu hoài nhưng không đáp ứng nổi?

Vì thế, không thể để tình trạng quản lý từ ngọn, xây nhà từ nóc dồn người dân vào cảnh phải bất lực mà chịu phạt vì phần lỗi không hoàn toàn của mình.

Ai là người tiêu dùng thông minh?

Sở dĩ người viết dùng cụm từ “lỗi không hoàn toàn của mình” là vì thực sự người dân cũng có lỗi!

Tôi hay khuyên mẹ mình mua gà qua kiểm dịch, rau an toàn, nước tương không chất gây ung thư, sữa không chứa melamine,… trước khi sử dụng. Những hàng hóa cần phải mua đều nên xem trước có rõ nguồn gốc xuất xứ không và đặc biệt tránh xa những hàng nhái “xứ lạ” vốn đẹp như thật,nhưng tiềm ẩn biết bao điều nguy hiểm.

Không cần nói đâu xa, vừa đọc thông tư liên tịch trên người viết lập tức chạy ra xem cái mũ mình có đúng chuẩn không và thở phào may mắn vì nó còn tem CR chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam.

Nhưng nhan nhản những chiếc MBH trên đầu những người xung quanh tôi khi ra đường thì tin chắc có khá nhiều trường hợp đội cho có, đội tránh phạt. Vậy thì ai dám cam đoan rằng trong số những người thân của chúng ta không đang trang trí trên đầu khi ra đường một chiếc MBH vì đẹp thay vì an toàn? Và vì đẹp, người ta có thể tặng nhau những chiếc MBH không đạt chuẩn theo kiểu “yêu nhau như thế bằng mười phụ nhau”.

Bạn muốn an toàn khi sử dụng một vật dụng nào đó, bạn không thể cứ phớt lờ các cảnh báo từ Nhà nước và nhà sản xuất được. Nhà sản xuất (thậm chí là danh tiếng) cũng có thể tạo ra những sản phẩm lỗi hoặc hoàn toàn kém chất lượng (vì bạn đâu thể kiểm tra quy trình sản xuất của họ).

Nhà nước có quyền kiểm tra, đánh giá và đưa ra các khuyến cáo dựa trên cơ sở khoa học của các chuyên gia sẽ đáng tin cậy hơn. Nếu bạn bỏ qua những khuyến cáo như thông tư liên tịch nói trên thì chính bạn đã đưa mình (và có thể là cả người thân, người quen) vào thế nguy hiểm khi đội MBH kém chất lượng khi ra đường.

Mua MBH 300.000 đồng/ cái trong một show- room và có tem kiểm định, hóa đơn bao giờ cũng đáng tin hơn mua MBH 30.000 đồng/cái ở một vỉa hè nào đó. Tôi chưa nói đến yếu tố thật- giả, chất lượng tốt- chất lượng kém nhưng rõ ràng khi có hóa đơn thì bạn còn biết phải kêu ai khi MBH ấy có vấn đề.

Vấn đề lớn nhất vẫn là người dân còn thói quen kêu ca và ít tín nhiệm đối với cơ quan Nhà nước mà ở một dạng thức nào đấy cũng là cách “hại người, hại mình”. Nói đơn giản hơn là đưa mình vào tình thế “chết vì thiếu hiểu biết”!

Quay lại với “ông” Nhà nước

Trong một vài lần đi xuyên Việt, người viết cực kỳ thú vị với những biển cảnh báo sinh động kiểu như “chậm một giây còn hơn gây tai nạn” kèm theo hình ảnh minh họa là một chiếc xe máy vỡ vụn cạnh chiếc xe hơi móp méo phần đầu. Điều này sẽ tác động đến tâm lý của người đi đường một cách trực tiếp và hiệu quả theo phương thức trực quan sinh động hơn là những khẩu hiệu sáo rỗng và mang tính đối phó như “tuyến đường có bắn tốc độ”, “tuyến đường bắt buộc đội mũ bảo hiểm”,…

Cuộc sống luôn vận động và thay đổi (trước) thì cung cách quản lý Nhà nước cũng phải thay đổi (sau). Vấn đề là cái sau nếu không có tính dự báo và quá chậm thì sự bất hợp lý sẽ gia tăng và tạo ra những mâu thuẫn cơ bản giữa trách nhiệm quản lý Nhà nước và quyền lợi người dân.

Thiển nghĩ, trong vấn đề này các cơ quan Nhà nước nên xem lại công tác tuyên truyền ý thức của người tham gia giao thông song song với việc siết chặt quản lý, kiểm tra, xử phạt đối với cá nhân, tổ chức sản xuất, kinh doanh MBH dỏm. Khi làm tốt được việc này thì việc phạt những người cố tình đội MBH kém chất lượng mới “danh chính ngôn thuận”.

Nhất Ngôn

Link: http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/tuanvietnam/63786/cai-mu-bao-hiem-va—-duoi-cai-mu.html

+ + + + +

Mũ bảo hiểm “rởm”: Không “xử” được người bán thì phạt người mua?

Thay vì thực hiện nghiêm việc quản lý thị trường thì lực lượng chức năng lại ngăn ngừa mũ bảo hiểm “rởm” bằng cách phạt người sử dụng mua phải hàng dỏm.

Liên Bộ Khoa học và Công nghệ, Giao thông Vận tải, Công an, Công thương vừa xây dựng dự thảo thông tư liên tỉnh quy định về sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe gắn máy.

Dự thảo thông tư nêu rõ, người điều khiển mô tô, xe máy đội mũ bảo hiểm không đúng quy định, không có tem CR hợp chuẩn sẽ bị xử phạt từ 100 – 200 nghìn đồng. Mức xử phạt này tương đương với mức xử phạt áp dụng đối với người không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông.

Quy định trên được ban hành với mong muốn sẽ có tác dụng đối với người sử dụng cũng như xử lý kịp thời các cơ sở sản xuất, kinh doanh mũ bảo hiểm “rởm”.

Trên thực tế đây không phải lần đầu thực hiện quy định người tham gia giao thông phải đội mũ bảo hiểm hợp quy. Trước đây đã có quyết định 04/2008/QĐ-BKHCN thực hiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm.

Tuy nhiên, sau bốn năm ban hành quyết định, điều dễ dàng nhận ra là các loại mũ bảo hiểm “rởm” vẫn nhan nhản trên thị trường. Khảo sát của phóng viên cho thấy, tại rất nhiều con đường lớn nhỏ trên địa bàn Hà Nội, mũ bảo hiểm “rởm” được bày bán tràn lan trên vỉa hè. Chỉ cần bỏ ra vài chục nghìn đồng người dân đã có thể sở hữu được một chiếc mũ bắt mắt.

“Mũ thời trang giá lại rẻ nên thanh niên mua nhiều lắm. Giá mỗi chiếc từ 30 – 60 nghìn đồng, trung bình mỗi ngày tôi bán được khoảng 50 chiếc” – một tiểu thương kinh doanh mũ trên đường Láng, Hà Nội cho biết.

Trong lúc người bán mũ dởm vẫn bình chân như vại thì người mua tỏ ra bức xúc khi nhắc đến chuyện xử phạt. “Ngwoif mua bình thường sẽ không thể biết được đâu là mũ thật, đâu là mũ giả bởi tem nhãn mác người ta hoàn toàn có thể làm nhái như thật. Nếu cơ quan quản lý không dẹp được các cơ sở kinh doanh, sản xuất mũ dởm mà lại đè ra xử phạt người mua thì thật khó hiểu” – Anh Hoàng Châu (Hà Đông, Hà Nội) bức xúc.

TS. Nguyễn Xuân Thủy – chuyên gia trong lĩnh vực giao thông cho rằng, trước khi áp dụng mức xử phạt lên người tiêu dùng, cơ quan chuyên môn phải dẹp bỏ hết mũ bảo hiểm không đạt chất lượng trên thị trường. Theo TS. Thủy nếu cứ để các vỉa hè bày bán mũ không đạt chất lượng, nhưng lại xử phạt người tham gia giao thông thì rất vô lý. Như vậy chẳng khác nào đẩy trách nhiệm sang cho người tiêu dùng.

Đại diện phía Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho rằng, lòng đường, hay vỉa hè đều thuộc quyền quản lý của chính quyền sở tại. Quản lý thị trường xử phạt chỗ này, chỗ khác lại mọc lên. Nếu chính quyền địa phương không vào cuộc thì sẽ không giải quyết được vấn đề.

Tuy nhiên qua trao đổi một vài đơn vị cấp phường lại cho rằng, tuy biết mũ bảo hiểm bán trên vỉa hè không đạt chất lượng, nhưng cũng khó để xử phạt, vì không thể đánh giá mũ đạt chất lượng hay “rởm” bằng cảm quan được. Chính quyền địa phương chỉ có thể xử phạt đối với những tiểu thương vi phạm lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, còn xử phạt vì bán mũ bảo hiểm không đạt chất lượng thì lại thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý chất lượng, quản lý thị trường.

Nguyễn Dũng

Link: http://infonet.vn/doi-song/mu-bao-hiem-rom-khong-xu-duoc-nguoi-ban-thi-phat-nguoi-mua/a17230.html

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: