Thầy cô không phải là Thánh

Chuyên gia tâm lý, Tiến sĩ Trịnh Bích Liên giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền bình luận như vậy về hiện tượng một số giáo viên dùng những lời mắng chửi thậm tệ, thậm chí xúc phạm học sinh trong giờ học.

Tiến sĩ Giáo dục học, Khoa tâm lý – Giáo dục (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) Vũ Lệ Hoa: “Không phải lúc nào giáo viên cũng điều chỉnh được cảm xúc….”

Giáo viên là những người “lấy nhân cách để giáo dục nhân cách”. Vì vậy, nguyên tắc nghề nghiệp không cho phép người thầy dùng những lời lẽ nặng nề, làm tổn thương đến tâm lý học sinh.”

Tuy nhiên, hành động đó có thể hiểu được vì trong những trường hợp cụ thể, không phải lúc nào giáo viên cũng điều chỉnh được cảm xúc của mình do môi trường làm việc căng thẳng, học trò lại đa dạng. Cảm xúc cũng bị chi phối bởi các yếu tố xã hội vì giáo dục không tách rời khỏi xã hội.

Thực tế, giáo viên thừa khả năng nhận thức rằng không nên làm điều đó với học sinh. Nhưng trong những trạng thái, hoàn cảnh nhất định, họ cố tình bỏ qua nguyên tắc, hành động theo bản năng.

Trong trường, các giáo viên đều được học các kỹ năng ứng xử, có cả một tín chỉ chuyên về đào tạo cách ửng xử trong môi trường sư phạm cho sinh viên. Họ được học rất chu đáo, bài bản nhưng khi ra ngoài xã hội, vẫn cần tiếp tục đào tạo để hoàn thiện. Đôi khi trong lúc mất bình tĩnh, giáo viên chỉ nghĩ mắng chửi học sinh để xả stress, cho nguôi giận nhưng chính điều đó lại gây tổn thương, ảnh hưởng về tâm lý rất ghê gớm cho các em.

Vì vậy, bản thân mỗi giáo viên phải kiểm soát cảm xúc, cân bằng cuộc sống để tránh rơi vào trạng thái ức chế tâm lý. Đối với học trò, cũng cần dạy cho các em hiểu, và biết được quyền làm trung tâm trong trường học, quyền được đối xử công bằng…vv. Giáo dục trong nhà trường cũng có nội quy, quyền lợi giống như xã hội có các văn bản pháp luật, khế ước, thể chế phải chấp hành nhưng công dân vẫn phải được hưởng những quyền lợi nhất định, và không phải học sinh nào đi học cũng phải chịu sự đe nẹt của thầy cô.

Làm nghề giáo, không chỉ dạy chữ, giáo dục trí tuệ mà còn giáo dục nhân cách, dạy học sinh cách ứng xử, đi lại, nói năng, ăn mặc…vv nên giáo viên cần có cách cư xử đúng mực, văn hóa trong học đường để tạo những ảnh hưởng tích cực cho con trẻ.

Chuyên gia tâm lý, Tiến sĩ Trịnh Bích Liên (giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền): “Thầy cô không phải ông Thánh, bà Thánh”

Không một ai ủng hộ thái độ xử sự thiếu văn hóa đó của giáo viên. Tuy nhiên, phải hiểu rằng, giáo viên đứng lớp phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, áp lực, nếu không đủ kỹ năng kiềm chế cảm xúc, điều tiết lời nói, hành vi của mình sẽ không thể vượt qua những tình huống khó xử đó.

Hậu quả tức thời của việc giáo viên cư xử “lệch chuẩn”sẽ khiến chính những em học sinh đó tổn thương. Các em lứa tuổi tiểu học sẽ rơi vào hai trạng thái, hoặc là im lặng, sợ hãi, có dấu hiệu bất ổn về tâm lý, xa cách với giáo viên, hoặc là sẽ diễn biến tâm lý theo chiều ngược lại, có những lời nói khiến giáo viên bực tức, nóng giận hơn, hay phản ứng ngầm, chống đối theo kiểu bê tha học hành, tiêu cực trong thái độ như: tiếp tục làm việc riêng, nói chuyện trong giờ, chểnh mảng, không làm bài tập về nhà…

Với bậc học lớn hơn, các em sẽ phản ứng mạnh hơn bằng cách bỏ giờ đi chơi, vẽ bậy hoặc chụp ảnh chính giáo viên đó để bày trò, hay nói cách khác là “chơi xỏ” thầy cô.

Tuy nhiên, chúng ta không thể nhìn nhận một chiều và đổ toàn bộ lỗi cho giáo viên được. Giáo viên không phải là những ông Thánh, bà Thánh, họ cũng có lúc yếu mềm, khi nóng giận, mất bình tĩnh và chịu vô vàn áp lực từ nhiều yếu tố xung quanh. Vì thế, có những người đạt thành tích xuất sắc trong học tập, giảng dạy, khi chạm vào thực tế vẫn va vấp. thậm chí giáo viên đứng lớp hàng chục năm vẫn gặp “tai nạn nghề nghiệp” như thường.

Giáo dục tri thức còn có giáo trình, sách vở biên soạn sẵn, nhưng giáo dục đạo đức, nhân cách lại là những bài học luôn luôn mới trong cuộc sống.

Hiện nay, tại các trường sư phạm đã có những lớp học, khóa đào tạo về kỹ năng ứng xử trong học đường cho giáo viên. Nhưng theo tôi đánh giá, các giáo viên trẻ còn thiếu rất nhiều kỹ năng mềm để xử lý trong các trường hợp cụ thể. Ngoài việc bản thân mỗi người cần trang bị kiến thức, cách hành xử cho mình, những động thái từ phụ huynh cũng tác động rất lớn tới tâm tư, tình cảm của các em.”

Thay vì lên án, chỉ trích, đổ lỗi cho giáo viên, phụ huynh cần bình tĩnh nhìn nhận, đừng hằn sâu vết hằn đối với con trẻ. Bố mẹ nên chỉ ra cho con thấy mình có lỗi gì trong chuyện này và trao đổi trực tiếp với giáo viên để tránh những mâu thuẫn, rạn nứt trong tình cảm thầy trò từ những vấn đề nhạy cảm này.

Giáo viên tương lai nói gì?

“Những giáo viên có thái độ, hành vi như vậy thì thiếu văn hóa quá. Có thể bản thân họ không thể kiềm chế cảm xúc nhưng mình nghĩ phần nhiều do thiếu các kỹ năng sư phạm. Ngay như mình, tới tận năm cuối mới được dạy các kỹ năng ứng xử, tâm lý học nhưng tất cả đều là lý thuyết chung chung, khi va chạm thực tế khác nhiều lắm” – Linh Nga (sinh viên Khoa Tiếng Anh – ĐHQG Hà Nội) cho biết.

Thu Hiền (sinh viên CĐ Sư Phạm Hà Nội) khi gặp học sinh cá biệt, có thái độ chống đối cô giáo thường nói rất nhẹ nhàng, mềm mỏng nhưng với thái độ nghiêm túc. Chiêu này khá hiệu quả vì những em đó rất ưa “nói ngọt”, hoặc khi thấy cô nghiêm khắc trò sẽ dịu ngay, cũng không tạo thêm áp lực làm căng thẳng tiết học nữa.

Hải Nam (sinh viên Khoa Vật Lý – ĐH Sư Phạm Hà Nội) lại có tuyệt chiêu dẹp trật tự trong giờ bằng các bài kiểm tra. Khi thầy giảng trò chẳng chịu nghe, nhắc ba lần không được Nam sẽ cho cả lớp làm bài kiểm tra 15 phút, lấy điểm vào sổ. “Những lúc như thế, cả lớp đều im phăng phắc làm bài, mình cũng không bị ức chế.”

Thu Thảo (ghi)

Link: http://www.vietnamnet.vn/vn/giao-duc/65795/thay-co-khong-phai-la-thanh.html

+ + + + + +

“Giáo viên chưa được đào tạo kỹ về tâm lý học sinh”

TS Nguyễn Tùng Lâm, chủ tịch Hội tâm lý giáo dục học Hà Nội cho rằng: “Hiện nay, tại các trường sư phạm, học phần về tâm lý học sinh chỉ là một học phần rất nhẹ. Các phòng tâm lý học đường tại các trường cũng chưa biết đến bao giờ mới có”.

Theo TS Lâm, Bộ GD &ĐT cần phải có một bộ phận nghiên cứu, đưa ra một chương trình chung là cơ sở trang bị cho giáo viên các kỹ năng, kiến thức để giúp đỡ các em có nguy cơ tự tử.

Các em đang bị” bỏ rơi”?

Liên tiếp các vụ tự tử xảy ra trong học sinh, ông đánh giá như thế nào về hiện tượng này?

Những vụ tự tử gần đây lại chủ yếu xảy ra ở các thành phố, khu vực đời sống kinh tế khá, ở các học sinh mà theo nhận định của gia đình, bạn bè, nhà trường là ngoan, học khá. Điều này làm tôi thấy có nhiều vấn đề được đặt ra.

Vấn đề ông nói đến phải chăng là những nơi có đời sống kinh tế khá lại là nơi học sinh có nhiều nguy cơ tự tử?

Theo tôi, những vụ việc đau lòng vừa xảy ra tiếp tục là những tiếng chuông cảnh tỉnh với xã hội. Chúng ta cần cảnh giác hơn nữa với sự biến động xã hội tác động tới thế hệ trẻ. Trẻ em đang có xu hướng phát triển sớm hơn. Các em hiện nay không chỉ quanh quẩn ở gia đình, nhà trường mà chúng còn có nhiều giao tiếp khác trong xã hội nên khó tránh khỏi sự va đập, chi phối có tác động tiêu cực. Chính vì vậy, các em cần có sự dẫn dắt phù hợp với lứa tuổi. Tuy nhiên, đa số các em lại chưa có được sự giúp đỡ đúng lúc của người thân, bạn bè và thầy cô.

Nói như thế có nghĩa là các em đang bị “bỏ rơi” trong bộn bề áp lực xã hội?

Các em không hẳn bị “bỏ rơi” nhưng thực sự các em đang thiếu sự quan tâm cần thiết. Điển hình như vụ tự tử của em học sinh tại trường chuyên Lê Hồng Phong, tỉnh Nam Định. Em này tự tử chỉ vì ấm ức trong sinh hoạt tập thể nhưng không được giải tỏa. Đặc biệt vụ 3 em học sinh chơi thân “rủ nhau” tự tử ở Đăk Nông, các em đã có những dòng nhật ký và hành động “khoe” chai thuốc độc với bạn bè và nhiều dòng trong nhật ký của em Hạnh cho thấy các em có ý định tự tử. Tuy nhiên, không ai phát hiện ra điều bất thường này.

Gia đình nghĩ con mình ngoan, nghe lời, học hành bình thường là yên tâm, không có vấn đề gì. Trong khi đó, nhà trường chỉ tập trung dạy văn hóa, bằng lòng với kết quả là chuẩn về kiến thức. Các em chưa nhận thấy thầy cô là chỗ dựa để chia sẻ các vấn đề tâm sinh lý.

Trẻ phải có một chỗ dựa để chia sẻ

Theo ông phải chăng chương trình giáo dục của chúng ta đang “hổng” phần tư vấn tâm lý học đường cho học sinh?

Tại các trường sư phạm, học phần về tâm lý của học sinh là một học phần rất nhẹ. Các phòng tâm lý học đường tại các trường cũng chưa biết đến bao giờ mới có. Ở nước ngoài, các trường học không những có phòng tư vấn tâm lý học đường mà họ còn có chương trình rèn luyện kỹ năng sống thiết thực cho học sinh.

Chúng ta cũng biết là chúng ta thiếu và Bộ GD &ĐT cũng mong muốn các trường dạy, các trường yêu cầu giáo viên, giáo viên lại nói với học sinh về sự cần thiết trang bị kỹ năng sống. Tuy nhiên, tất cả mới dừng lại ở việc dạy lý thuyết. Trong khi đó, ở các nước, giáo viên muốn dạy kỹ năng sống phải là những người rất giỏi. Họ phải có khả năng tổ chức các hoạt động, tham gia trải nghiệm, đưa ra các tình huống giả định cho học sinh giải quyết. Ví dụ như về hành động tự tử, các em sẽ được dạy các kỹ năng phát hiện các bạn có nguy cơ tự tử thế nào, khi bản thân bức xúc, các em gặp ai chia sẻ và tự giải quyết bức xúc đó như thế nào?

Hiện nay, chúng ta có rất nhiều các đoàn, hội trong các trường để các em sinh hoạt. Tuy nhiên, chưa một đoàn thể nào phát huy được vai trò là chỗ dựa, là nơi chia sẻ tâm tư tình cảm của học sinh. Bộ GD &ĐT cần phải có một bộ phận nghiên cứu để có một chương trình chung là cơ sở trang bị cho cho giáo viên các kỹ năng, kiến thức giúp đỡ học trò của mình. Đây không phải là hiện tượng ngẫu nhiên nữa. Chúng ta khi xảy ra chuyện thường sợ trách nhiệm, coi đó là không may, kêu la rồi bỏ đấy. Theo tôi đã đến lúc Bộ GD &ĐT, Uỷ ban bảo vệ chăm sóc trẻ em cùng các lực lượng xã hội cần ngồi lại bàn với nhau để đưa ra một chiến lược giải quyết vấn nạn tử tự này.

Trước khi có chiến lược giải quyết, theo ông chúng ta cần làm ngay những gì để ngăn chặn hiện tượng tự tử trong học sinh?

Theo cá nhân tôi, các thầy cô và gia đình cần phải quan tâm sâu sát tới con em, học trò mình hơn nữa. Mỗi thầy cô phải là một người bạn, một điểm tựa thực sự cho học sinh. Thầy cô nên chia sẻ một cách bình đẳng chứ không phải là thương hại các em. Chỉ có điều đó mới là cách gây dựng niềm tin để các em có thể chia sẻ những bức xúc, khó khăn, giải tỏa phần nào những áp lực, va đập của xã hội lên suy nghĩ của trẻ. Làm được những điều này sẽ phần nào hạn chế được nguy cơ tự tử trong học sinh hiện nay.

 Đỗ Thơm

Link: http://www.nguoiduatin.vn/giao-vien-chua-duoc-dao-tao-ky-ve-tam-ly-hoc-sinh-a36973.html

+ + + +  +

Update 31/03/2012 vài thông tin nhỏ

Giáo viên còn thiếu kỹ năng sống…

http://phapluattp.vn/20120330094011949p0c1019/giao-vien-con-thieu-ky-nang-song.htm

Sáng 30-3, UBND và Phòng Giáo dục quận Phú Nhuận tổ chức hội thảo khoa học “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh – Thực trạng và giải pháp”.

Theo ThS Phan Tấn Chí, Phó Trưởng khoa Quản lý giáo dục Trường Cán bộ quản lý giáo dục TP.HCM, thực tế chương trình đào tạo giáo viên của chúng ta lâu nay nặng về khoa học cơ bản hơn là khoa học sư phạm. Sinh viên sư phạm được rèn chủ yếu là kỹ năng học tập, còn kỹ năng sống không được rèn đủ để có thể truyền thụ cho người khác. Ví dụ xảy ra sự cố cháy nổ ở trường học giáo viên còn chưa biết thoát thân như thế nào, sao dạy được học trò.

“Nhiều giáo viên tâm sự thật là họ không phải không hết lòng mà vì họ không đủ lực và họ nói: “Nếu giỏi giang, chúng tôi không trở thành… giáo viên”. Đây chính là rào cản lớn nếu chúng ta gỡ không khéo sẽ sinh ra một rào cản khác còn lớn hơn” – ThS Chí nhận định.

Ông Trịnh Xuân Thiêu, Phó Bí thư quận Phú Nhuận, cho rằng: Lãnh đạo ngành giáo dục, hiệu trưởng các trường cần xem lại nguyên nhân vì sao học sinh thiếu kỹ năng sống để tập trung bồi dưỡng, nâng cao cho giáo viên khắc phục những yếu kém trong công tác giảng dạy, truyền đạt. Sau đó, ngành giáo dục phải mời các chuyên gia tâm lý, giáo dục xây dựng nội dung giáo dục kỹ năng sống cho từng lứa tuổi, cấp học.

Q.VIỆT

Link: http://phapluattp.vn/20120330094011949p0c1019/giao-vien-con-thieu-ky-nang-song.htm

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: