Phản ứng với thông báo “độc quyền” của VTV

nguyenthanhnam1210: Phải chăng vì lợi ích của 1 tổ chức hơn vì lợi ích của số đông khán giả hâm mộ. Bạn nghĩ sao khi nghe tin VTV cấm các cơ quan báo in, báo mạng không được đưa bất kỳ những thông tin liên quan đến EURO ? Sao VTV không công khai bản hợp đồng? Có thể xem lại buổi họp báo hôm 27/3 và phát ngôn hôm 28/3 của VTV

Bản quyền truyền thông VCK Euro: Độc quyền là trái luật

Phó Tổng Giám đốc VTV, ông Nguyễn Thành Lương, nói: “VTV buộc phải có quy định chặt chẽ về khai thác hình ảnh của VCK Euro 2012 vì đó là quy định của UEFA. Nếu VTV không làm theo, chúng tôi sẽ bị mất uy tín, thậm chí bị phạt”

Sau khi VTV chính thức công bố độc quyền bản quyền truyền thông vòng chung kết (VCK) Euro 2012 tại Việt Nam vào ngày 27-3 với nhiều quy định chặt chẽ chưa từng có, trong đó khẳng định mọi cơ quan truyền thông, các loại hình báo chí và doanh nghiệp không được phép khai thác hình ảnh, sản phẩm liên quan đến giải đấu nếu chưa có sự đồng ý của VTV, nhiều cơ quan báo chí và người hâm mộ đã phản ứng và tỏ ra bất bình. Hôm qua (28-3), lãnh đạo VTV khẳng định VTV sẽ tiếp tục nghiên cứu để tạo điều kiện cho các đơn vị truyền thông, tuy nhiên, VTV cũng không thể làm trái các quy định đã có trong hợp đồng (!).

Thực thi hợp đồng hay cần “thu hồi vốn”?

Giải thích về những điều kiện ràng buộc ngặt nghèo với các đơn vị tiếp sóng truyền hình và truyền thông khác, ông Nguyễn Thành Lương, Phó Tổng Giám đốc VTV, nói: “Đây là quy định của đơn vị cung cấp bản quyền cho chúng tôi chứ VTV không tự nghĩ ra. UEFA muốn các đơn vị có bản quyền phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định nên VTV không còn cách nào khác. Nếu chúng tôi vi phạm, chúng tôi sẽ mất uy tín và thậm chí bị phạt nặng”.

Ông Lương cho biết sở dĩ có quy định cấm các cơ quan báo chí khai thác trên các hãng và kênh thể thao nước ngoài là vì sản phẩm họ khai thác vẫn sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam nhưng VTV đã mua bản quyền trên toàn lãnh thổ Việt Nam nên phải có sự đồng ý của VTV. Tuy nhiên, ông Lương cũng hứa sẽ bàn bạc với lãnh đạo VTV cũng như có chỉ đạo với bộ phận thực hiện các chương trình về Euro 2012 trên sóng VTV để có một giải pháp thuận lợi cho các cơ quan báo chí. “Chúng tôi sẽ sớm công bố giải pháp trong thời gian tới” – ông Lương khẳng định.

Liên quan đến thông tin VTV đã phải mua bản quyền Euro 2012 với giá đắt nhất từ trước tới nay nên buộc phải thắt chặt và có những quy định nhằm thu hồi vốn, ông Lương nói: “Chúng tôi hoan nghênh các đài truyền hình có ý định mua lại bản quyền. Chúng tôi không có ý định độc quyền nhưng cũng phải xem các đài có quan tâm hay có đủ tiền để mua không đã”.

Có giá phù hợp cho các đài truyền hình

Sau khi VTV được Bộ Thông tin – Truyền thông giao trách nhiệm là đơn vị đầu mối đứng ra mua bản quyền truyền hình các giải bóng đá quốc tế được đông đảo người hâm mộ Việt Nam quan tâm, các đài truyền hình đều trông đợi vào VTV. Tuy nhiên, việc VTV phải mua bản quyền với giá quá đắt đã khiến nhiều đài truyền hình e dè trong việc hỏi mua lại. Ông Vũ Quang Huy, Phó Giám đốc Đài Truyền hình kỹ thuật số Việt Nam (VTC), nói: “Chúng tôi đã nhận được công văn của VTV chào bán bản quyền nhưng đang tiếp tục nghiên cứu”.

Ông Nguyễn Thành Lương cho biết: “Chúng tôi sẽ có khung giá phù hợp cho các đài truyền hình muốn mua sóng sạch để tự sản xuất và những đài truyền hình tiếp sóng của chúng tôi. VTV muốn càng nhiều đài phục vụ người hâm mộ càng tốt”.

Trong khi đó, Chủ tịch Tập đoàn An Viên (AVG), ông Phạm Nhật Vũ, nói: “Nếu VTV cấm các loại hình báo chí khác là hoàn toàn sai. Tất nhiên là cần phải xem kỹ hợp đồng bản quyền có những quy định như VTV nói hay không. Nhưng kể cả họ có quy định như vậy thì Luật Báo chí cũng cho phép các đơn vị truyền thông được trích dẫn với thời lượng nhất định hình ảnh, video clip mà không cần xin phép đơn vị có bản quyền”.
Theo ông Vũ, AVG khi mua bản quyền truyền hình V-League cũng không có chuyện cấm các cơ quan như báo viết, báo điện tử vào sân tác nghiệp.  Người đứng đầu AVG cũng cho rằng các đài truyền hình của Việt Nam đang bị đơn vị cung cấp bản quyền ép giá khủng khiếp nhưng vẫn chấp nhận mua mà không hề liên kết cùng nhau để buộc đối tác nước ngoài phải hạ giá.

Cục Phát thanh – Truyền hình chưa biết ý định của VTV

Trả lời phóng viên Báo Người Lao Động, Cục trưởng Cục Phát thanh – Truyền hình (Bộ Thông tin – Truyền thông) Lưu Vũ Hải nói: “Chúng tôi chưa biết kế hoạch của VTV, mới chỉ nghe thông tin từ báo chí nên chưa thể có ý kiến về vấn đề này. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ nắm bắt chuyện này để có ý kiến với VTV khi họ có quyết định chính thức liên quan”.

Phản ứng với thông báo “độc quyền”

Trong buổi họp báo công bố “Bản quyền truyền thông VCK Euro 2012” do VTV tổ chức chiều 27-3 tại TPHCM, bà Đỗ Thị Lan Hương (Giám đốc Trung tâm Quảng cáo và Dịch vụ VTV) đã đưa ra thông tin gây sốc: Cấm báo chí trong nước được phát hình ảnh, video clip của VCK Euro 2012 nếu chưa được sự đồng ý của VTV.

Theo bà Hương, các đơn vị truyền thông trong nước không được phép sử dụng mọi hình ảnh của VCK Euro 2012 để kinh doanh thông qua các hình thức tin nhắn, chương trình dự đoán trúng thưởng, không được phép đăng tải hình ảnh, clip, logo trên cả báo mạng và báo giấy nếu chưa được sự chấp nhận bằng văn bản của VTV. Không những vậy, các báo có cử phóng viên đi tác nghiệp tại VCK Euro 2012 cũng phải được sự đồng ý của VTV!

Bất bình, nhiều báo đã đặt câu hỏi về việc mỗi đơn vị truyền thông đều đã mua bản quyền khai thác hình ảnh, clip các trận đấu từ nhiều hãng thông tấn lớn như Reuters, AFP, AP vốn đã có sẵn bản quyền VCK Euro 2012, nay tại sao lại phải mua hoặc xin VTV, bà Hương cho rằng: “Đó là quy định của LĐBĐ châu Âu (chủ sở hữu bản quyền Euro 2012), nguyên tắc hình ảnh liên quan đến truyền thông về Euro 2012, nếu các báo sử dụng hình ảnh, clip của các hãng nước ngoài sẽ là vi phạm…”.

Trước phản ứng của một loạt cơ quan truyền thông về thông báo “độc quyền” này, ngay trong sáng 28-3, ông Phan Ngọc Tiến cho biết: “Bản quyền truyền thông VCK Euro 2012 của VTV chủ yếu liên quan đến truyền hình, việc báo in và báo điện tử sử dụng hình ảnh và logo không liên quan đến VTV. Các đài truyền hình và báo điện tử hoàn toàn có thể sử dụng clip dưới 90 giây để phục vụ người hâm mộ mà không cần xin phép”. Ngoài ra, ông Tiến còn “nói lại cho rõ” rằng các báo hoàn toàn có thể tổ chức cuộc thi dự đoán Euro như những sự kiện khác.
A.Dũng
+ + + + +
Vô lý và ích kỷ

Trong cuộc họp công bố bản quyền truyền hình giải bóng đá Euro 2012 hôm 27.3, đại diện Đài truyền hình Việt Nam (VTV) đã đưa ra những tuyên bố rất vô lý và ích kỷ.

Bà Đỗ Thị Lan Hương – Giám đốc Trung tâm quảng cáo và dịch vụ truyền hình của VTV, đơn vị giữ bản quyền truyền hình Euro 2012 tại VN – nói với báo giới: “Các báo, đài tại Việt Nam muốn sử dụng bất kỳ hình ảnh nào liên quan đến Euro 2012 thì phải có văn bản gửi đến VTV, để VTV xem xét chia sẻ… Nguyên tắc hình ảnh liên quan đến truyền thông về vòng chung kết Euro 2012 khi chưa có sự đồng ý của VTV là vi phạm. Các báo sử dụng hình ảnh, clip của các hãng nước ngoài xem là vi phạm”.

Tuyên bố này đã gây nên phản ứng phẫn nộ từ báo giới, sự băn khoăn từ đối tác của các báo, đài không mua bản quyền giải bóng đá châu Âu và khiến công chúng hiểu sai về vấn đề bản quyền truyền hình, hình ảnh của Euro 2012.

Từ kinh nghiệm tác nghiệp của phóng viên Thanh Niên tại các giải đấu như Euro 2008, World Cup 2006 và 2010…, chúng tôi thấy rõ sự vô lý trong tuyên bố của VTV. Ở đây, cần phải nêu rõ rằng không phải bất kỳ hình ảnh nào liên quan tới Euro 2012 được sử dụng, lưu hành ở Việt Nam đều thuộc sở hữu của VTV. Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA), thông qua đơn vị phụ trách bản quyền, bán cho VTV chủ yếu là quyền tiếp sóng các trận đấu và các sự kiện chính thức để VTV phát trên lãnh thổ Việt Nam.

Hình ảnh do phóng viên các báo, đài khác chụp, quay được liên quan đến các trận đấu, các sự kiện trong Euro 2012 mà không vi phạm quy định của UEFA là tài sản của các báo, đài đó, không thuộc “phạm vi điều chỉnh” của VTV. Các tư liệu bên lề giải đấu càng không dính dáng gì tới bản quyền của UEFA, đừng nói tới VTV. Trong các trận đấu, các cuộc họp báo tại Euro, World Cup, đơn vị mua bản quyền thường được ưu tiên (chứ không phải độc quyền) về vị trí tác nghiệp. Việc ghi hình (động), chụp hình các trận đấu được ban tổ chức quy định nghiêm ngặt để bảo đảm quyền lợi cho đơn vị mua bản quyền.

Quy định chặt chẽ chứ không phải cấm. Mỗi trận đấu, hàng trăm phóng viên ảnh, phóng viên viết (không mua bản quyền) vẫn được phát vé miễn phí và được bố trí chỗ đứng, ngồi quanh sân để tác nghiệp, để đảm bảo rằng hình ảnh của giải đấu được truyền tới người hâm mộ toàn cầu.

Đỉnh điểm của sự vô lý, đại diện VTV tuyên bố: “Phóng viên các đơn vị tại Việt Nam muốn đi tác nghiệp tại VCK Euro cũng phải xin phép VTV”. Vậy là VTV đã mang cả cái cơ chế xin – cho tai quái tới áp dụng tại một giải đấu văn minh như Euro 2012. Tuyên bố của bà Hương khiến chúng tôi sửng sốt, bởi trước khi “xin phép VTV”, phóng viên Thanh Niên đã được UEFA cấp thẻ tác nghiệp chính thức tại giải đấu sắp diễn ra ở Ukraine và Ba Lan. Ở đây là đăng ký và được cấp theo một quy trình khoa học và công bằng, không phải “xin phép” theo một quy trình quan liêu.

Sau tuyên bố của VTV, chúng tôi đã tham khảo ý kiến từ UEFA và được tổ chức này giải thích rõ về quyền của các đài mua bản quyền và quyền của các báo đài khác. Giải thích của UEFA cho thấy không có chuyện “bất kỳ hình ảnh nào liên quan đến Euro 2012” đều thuộc VTV như đại diện của đài này tuyên bố.

Tôi nhớ dịp World Cup 2010, Công ty Dentsu (Nhật Bản) là đơn vị thắng bản quyền truyền hình. Trước giải đấu và trong suốt quá trình tác nghiệp tại Nam Phi, cánh phóng viên đã nhận được sự hỗ trợ chu đáo từ Dentsu. Người của công ty Nhật Bản thậm chí còn giúp một số phóng viên tham gia các sự kiện của World Cup 2010. Còn ở đây, VTV, một đơn vị Việt Nam, ngay trước thềm Euro 2012 lại đưa ra một thông điệp mang tính “hù dọa” đồng nghiệp. Vậy có phải là quá hẹp hòi?

Đỗ Hùng

Link: http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120329/vo-ly-va-ich-ky.aspx

+ + + + +

Update 31/3/2012

Nhìn lại quyền tiếp cận thông tin của công dân

VTV – đơn vị mua được bản quyền truyền hình của giải bóng đá Euro 2012, đã gây sốc dư luận khi tuyên bố có quyền cấm các báo, đài, trang web và phương tiện truyền thông khác được đưa tin, hình ảnh, nội dung liên quan đến sự kiện bóng đá Euro 2012.

Do đó, để được phép làm việc này các đơn vị trên sẽ phải xin phép VTV và được VTV đồng ý. Mặc dù sau đó, các đại diện từ phía VTV đã đính chính, làm rõ phạm vi quyền của VTV đối với giải bóng đá này tới đâu, song chắc hẳn công chúng cũng chưa thực sự thoả mãn với những thông tin xung quanh sự việc này và có nhiều câu hỏi chờ sự giải đáp thoả đáng.

Thực ra dưới góc độ của những người có chút ít tìm hiểu về lĩnh vực bản quyền truyền hình các giải bóng đá, tôi cũng có những băn khoăn và qua sự kiện này có một câu hỏi lớn được đặt ra cần phải có sự nghiên cứu, tranh luận để từ đó phần nào có sự thống nhất chung về mặt nhận thức, đó là liệu cái gọi là “bản quyền” dù là với đối tượng gì đi chăng nữa có triệt tiêu, ngăn cản, hạn chế một trong những quyền cơ bản của công dân, con người đó là quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền được tiếp cận thông tin của người dân.

Trong vụ việc này, trước hết cần làm rõ VTV có quyền gì đối với giải bóng đá Euro 2012 và giới hạn của quyền này tới đâu. Theo tìm hiểu của tôi, những tranh cãi về hình ảnh của một trận/giải bóng đá vốn dĩ được đặt ra từ lâu, và ngay cả ở những quốc gia phát triển nhất cũng có những sự lúng túng nhất định khi đánh giá, nhận định về vấn đề này. Các câu hỏi cơ bản là liệu một trận bóng đá có được coi là một tác phẩm được bảo hộ bản quyền, liệu các cầu thủ có được coi là những tác giả hay đồng tác giả của tác phẩm “trận đấu bóng đá” bởi người ta hay ví các cầu thủ như những nghệ sĩ sân cỏ, có sự khác biệt nào không giữa nghệ sĩ trong các lĩnh vực như ca múa nhạc, văn học, hội hoạ với các “nghệ sĩ sân cỏ”.

Cho tới gần đây, cuộc tranh luận này phần nào có lời giải đáp ở nước ngoài mà từ đó chúng ta cũng có thể có thêm thông tin để tham khảo. Toà án tư pháp châu Âu trong bản án ngày 4.10.2011 đối với các vụ việc số C-403/08 và C-429/08 đã có cơ hội khẳng định rằng thực ra bản thân trận đấu bóng đá không phải là một tác phẩm để được bảo hộ bản quyền, các cầu thủ không phải là tác giả hay các đồng tác giả của tác phẩm trận đấu. Đối tượng bảo hộ bản quyền ở đây là chương trình truyền hình trận đấu bởi nó có kịch bản, có người dẫn chương trình, có sự lựa chọn trong việc tường thuật trận đấu theo những cách riêng như đài truyền hình A sẽ quay chậm tình huống này mà không phải tình huống khác, sẽ quay cảnh khán giả đang biểu lộ những cảm xúc buồn vui hơn là tập trung vào pha bóng không quan trọng v.v. Tất cả những thứ đó, hình ảnh đó trong sự trọn vẹn sẽ được bảo hộ như một tác phẩm. Vì vậy cũng có thể coi một cách tạm thời chương trình giải bóng đá bao gồm các trận đấu, chương trình đồng hành v.v. như những tác phẩm được bảo hộ theo quy định về bản quyền và/hoặc quyền liên quan của tổ chức phát sóng.

Tuy nhiên ngay cả khi đã được bảo hộ với tư cách là tác phẩm thì chủ sở hữu của tác phẩm cũng không thể cấm công chúng tiếp cận với nó một cách tuyệt đối hay cực đoan. Xuất phát từ cách tiếp cận này ngay trong quy định về luật Bản quyền Việt Nam cũng đã quy định các trường hợp được phép sử dụng tác phẩm, ở đây là các chương trình truyền hình mà không phải xin phép, không phải trả nhuận bút hay thù lao như sử dụng/trích dẫn tác phẩm để bình luận hoặc minh hoạ, trích dẫn tác phẩm để viết báo, dùng trong ấn phẩm định kỳ, trong chương trình phát thanh, truyền hình (điều 25.1 luật Sở hữu trí tuệ). Nói tóm lại các trường hợp này có thể coi như một trong những dạng cụ thể của các quyền như tự do báo chí, tự do ngôn luận, quyền được tiếp cận thông tin của các cá nhân là các quyền có giá trị hiến định được ghi tại điều 69 của Hiến pháp năm 1992 hiện hành.

Chính vì vậy, vụ việc nêu trên lẽ ra sẽ không có gì ầm ĩ hoặc sẽ được nhìn dưới một khía cạnh khác, nếu những người trong cuộc thận trọng hơn trong những phát ngôn của mình trên cơ sở hiểu đúng các quy định của pháp luật trong lĩnh vực này.

Luật Sư – Thạc Sĩ Lê Xuân Lộc

Link: http://sgtt.vn/Goc-nhin/162422/Nhin-lai-quyen-tiep-can-thong-tin-cua-cong-dan.html

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: