Tính “luôn đúng” của thể chế, chính sách nhiều hệ lụy ? – Mai Huy

Thể chế, chính sách thường là “kim chỉ nam” cho tất cả các hoạt động đằng sau và nó mang trên mình một tính chất “luôn đúng” mọi sự phải tuân theo; Ví như theo Nghị định này; chỉ thị kia, quyết định A, Thông báo B …. Và kéo theo là dây truyền áp dụng “nếu áp dụng đúng” bài bản thì còn có điều cần phải xét nhưng nhiều khi thực tế áp dụng vì thiếu “thông tin” hoặc do “hoàn cảnh” nên có phần “méo mó” đôi chút và thế là … được A thì mất B hoặc được B thì mất C làm đảo lộn tất cả ….

Nhưng từ lâu Khi các Thông tư Nghị định, chỉ thị …. ra đời là kéo theo nhiều tác phẩm có thành công và cũng nhiều hệ lụy đối với những vấn đề “nóng” thì thường gây xáo động và những “bất ổn tiềm tàng” nếu như không nghiên cứu kỹ tác dụng của những thể chế chính sách trước khi ban hành về thời gian, tác động và đặc biệt là tuổi thọ và hậu quả thực thi nó.
Tầm nhìn xin trân trọng giới thiệu một chuỗi thông tin, qua thống kê,tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích và nhận định về vấn đề tính “luôn đúng” của thể chế và chính sách đã tác động đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội và qua các thời điểm lịch sử cụ thể để phần nào nói lên các tác dụng kép hoặc những hệ lụy khó lường nếu không xác định đúng mục tiêu khi cho ra đời nó ?
Phần I: Xin đề cập đến vấn đề “nóng” nhất của tất cả các thời kỳ gây tác động đến nền kinh tế đó là quy định về quyền “sở hữu tư liệu sản xuất”, sở hữu tài sản của công dân.

I- Thực chất trong chế độ xã hội nào cũng vậy thôi vấn đề quy định quyền sở hữu tài sản nói chung và sở hữu tư liệu sản xuất nói riêng là bước ngoặc lớn quyết định sức mạnh cụ thể của các thành phần kinh tế làm nên đặc tính chủ yếu chế độ xã hội đó:
– Lịch sử đã trải qua nhiều chế độ xã hội mang bản sắc riêng như “công xã nguyên thủy, chế độ nô lệ, Phong kiến, Tư bản mại bản, Tư bản chủ nghĩa, và chủ nghĩa dân chủ, XHCN …đều xuất phát điểm từ vấn đề quy định về quyền sở hữu …. TLSX mà ra:
Trải qua các thời kỳ lịch sử nền kinh tế nước ta cũng đã đi theo sự định hình của quy luật chung tạm coi các hình thức xã hội trước đó là có phân chia giai cấp (bóc lột – là chủ (TLSX)  và người bị bóc lột (người lao động làm thuê) – đa phần là nhân dân lao động), đến năm 1945 cuộc cách mạng giải phóng dân tộc thành công và khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đây là thời điểm lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam và từ thời điểm này hình thức về quyền sở hữu TLSX được quy tại các văn bản pháp luật quan trọng đó là “Hiến pháp 1946 ra đời ).
Xét về góc độ lịch sử pháp quyền đây là bản Hiến pháp đầu tiên của nhà nước VNDCCH và nội dung của nó hoàn toàn phù hợp với tính chất và hình thái xã hội,mục tiêu phát triển đất nước (còn về quyền sở hữu tài sản nói chung là bao gồm các tpkt chủ yếu đó là Sở hữu toàn dân, tập thể và tư nhân), Như vậy Những gì thuộc về tài sản nhà nước được gọi là sở hữu toàn dân, các hình thức sở hữu khác như tập thể (Xí nghiệp, quốc doanh, nhà máy. Xưởng sản xuất, hợp tác xã là sở hữu tập thể, còn sở hữu tư nhân chỉ là sở hữu tài sản riêng của công dân … do vậy sự  tác động liên đới đến vấn đề phân chia ruộng đất , quốc hữu hóa các cơ sở sản xuất của giai cấp … và đặc biệt là cuộc cải cách ruộng đất đi vào lịch sử kinh tế nước nhà năm 1954 ….Tất cả các hoạt động đó là thực hiện phản ứng dây truyền về  tính “luôn đúng” của thể chế và chính sách của nhà nước ở mỗi thời kỳ. Lịch sử phát triển của đất nước…. Vì mọi thể chế chính sách được ban ra là phải xác định mục tiêu và tác dụng của đích thực của nó. Theo đánh giá và nhận định của các chuyên gia và các nhà khoa học lịch sử cho đến tận bây giờ nội dung của bản Hiến pháp năm 1946 vần còn nguyên giá trị.
Nhưng lịch sử không dừng lại mà luôn biến động và thay đổi theo thời gian, về cơ cấu tổ chức cũng như phân định quyền và nghĩa vụ của nhân dân  được phân định theo thể chế và luật pháp do vậy tính luôn đúng của “hệ thống” các văn bản qppl và thể chế chính sách đã không hề thay đổi mà luôn có tác dụng đồng điệu với “tuổi thọ” theo bản chất của nó có phù hợp với tình hình phát triển của xã hội hay không ?
Tiếp về vấn đề quyền sở hữu TLSX hay sở hữu tài sản… Chúng ta đã cho ra đời các văn bản QPPL mới như Hiến Pháp 1959 tại thời điểm định hướng xây dựng đất nước theo con đường phát triển lên CNXH bỏ qua CNTB hay gọi là thời kỳ quá độ …. Rồi vấp phải nhiều vấn đề khó khăn ở những năm 1980 lại có sửa đổi bổ xung hiến pháp 1980, rồi hiến pháp năm 1992 .. Đến nay là Hiến pháp 1992 sửa đổi …
Nhưng kể từ Hiến pháp năm 1959 đến nay là Hiến pháp năm 1992 đã sử đổi thì ngoài vấn đề còn nhiều bất cập của tính luôn đúng của nó gây ra mà còn có rất nhiều các văn bản luật khác được ban hành nhiều khi nội dung chồng chéo và có phần trái ngược nhau đặc biệt là về tiêu chí và mục tiêu của các hệ thống văn bản PL này nhiều khi trái chiều nhau, ít đồng thuận.

Cụ thể nổi cộm lên là các văn bản quy định về quyền sở hữu TLSX như Luật đất đai, luật DNNN đối ngược với Luật dân sự…. và còn các văn bản, dưới luật như thông tư, nghị định… hướng dẫn thi hành còn quá nhiều bất cập dẫn đến để thực hiện tính luôn đúng của thể chế, chính sách gặp cản trở và nhiều khi tác dụng ngược? Nhưng nó là thể chế … chính sách do vậy nó vẫn được áp dụng và thực thi. Mặc dù tác dụng hay hậu quả thì không phải như mong đợi.
Hiện nay khi bàn về vấn đề này các chuyên gia kinh tế, chính trị, xã hội và pháp lý đều có chung quan điểm là mọi vấn đề không thể thay đổi được nếu như mục tiêu và đích đến cũng như tuổi thọ của  hệ thống quan điểm trong các văn bản pháp quy không đồng thuận .
Đậy là hồi chuông thông báo về sự ảnh hưởng của tính “luôn đúng” của thể chế, chính sách ở mọi thời đại và tác dụng của nó sẽ như thế nào nếu như không xác định rõ mục tiêu và tuổi thọ của nó trước khi ban hành, cũng như trách nhiệm của người, tổ chức ban hành ra nó nếu hậu quả không đáng có xảy ra khi áp dụng văn bản đó …..

Link:   http://tamnhin.net/Diemnhin/20091/Tinh-luon-dung-cua-the-che-chinh-sach–nhieu–he-luy-.html

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: