Và đây là báo Tuoitre với ngày 17 – 2: Tháng 2 trên đỉnh Pò Hèn

nguyenthanhnam1210: Cám ơn báo Thanhnien là tờ báo đầu tiên đưa những bài viết về cuộc chiến tranh biên giới với Trung Quốc cách đây 34 năm. Mặc kệ những bình luận khác, nguyenthanhnam1210 xin phép đăng lại bài viết trên Tuoitre
ĐỜI ĐỜI NHỚ ƠN CÁC LIỆT SỸ CHỐNG QUÂN TRUNG QUỐC XÂM LƯỢC!
+ + + + +
Kỳ 1: Tượng đài nơi biên viễn
Như một thông lệ, nhiều năm nay đồng hành với những chương trình trao quà xuân cho các em học sinh vùng cao của Tuổi Trẻ luôn là các chiến sĩ biên phòng. Và cứ mỗi lần ghé những đồn biên phòng trên biên giới vào dịp tết, trong mỗi chúng tôi đều dâng lên những cảm xúc khó tả.

Những ngày tết Quý Tỵ, đoàn công tác báo Tuổi Trẻ chúng tôi ngược quốc lộ 18 đến mảnh đất biên viễn thăm, tặng quà cán bộ, chiến sĩ biên phòng đồn biên phòng Pò Hèn (TP Móng Cái) và Quảng Đức (huyện Hải Hà) thuộc tỉnh Quảng Ninh.

Về với Pò Hèn

Khoảng 10 năm trước, chúng tôi đã một lần qua Pò Hèn, tới Hải Sơn – xã nghèo nhất của TP Móng Cái (nơi đồn biên phòng Pò Hèn đồn trú) để viết về những công nhân trẻ mặc áo lính (thuộc Đoàn kinh tế quốc phòng 327 – Quân khu 3) tình nguyện lên vùng biên giới tham gia xây dựng, phát triển kinh tế. Khi đó đoạn đường duy nhất dài trên 30km từ trung tâm Móng Cái về Pò Hèn còn quá gian nan.

Gặp ngày mưa, phải đi mất nửa ngày cho 30km đường núi mới đến được. Mà vùng biên này thì gần như quanh năm ẩm ướt, sương mù nặng hạt chẳng khác gì mưa. Chuyến đi này thay vì về Móng Cái chạy lên Pò Hèn theo đường cũ, nay chúng tôi theo quốc lộ 18 đến cửa ngõ thành phố Móng Cái rồi rẽ trái theo tỉnh lộ 340 chạy lên cửa khẩu Bắc Phong Sinh, từ đó chạy dọc sông Ka Long thêm 6km sang Pò Hèn. Mấy chục năm trước, Bắc Phong Sinh cũng là một trạm biên phòng trực thuộc đồn Pò Hèn, sau đó để đáp ứng yêu cầu mới, đồn biên phòng Quảng Đức được thành lập và trạm kiểm soát biên phòng Bắc Phong Sinh thuộc về đồn Quảng Đức, bởi thế Pò Hèn không chỉ giới hạn trong địa bàn một thôn của xã Hải Sơn như hôm nay.

Nhắc đến Pò Hèn là nhắc đến cả một vùng đất biên viễn đã đi vào sử sách trong cuộc chiến bảo vệ biên cương Tổ quốc mấy chục năm trước!

Tỉnh lộ 340 là con đường mới trải nhựa phẳng lì cắt từ km 272+200 của quốc lộ 18 chạy thẳng đến khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh, xuyên qua các xã vùng biên vừa được thông xe, chỉ mất hơn 20 phút cho đoạn đường núi gần 17km. Hai bên đường những rừng quế, rừng kim giao ướt đẫm mưa sương lá xanh lấp loáng.

Và thật bất ngờ khi ở cửa khẩu Bắc Phong Sinh, chúng tôi nhìn thấy khá nhiều ôtô vào loại đắt tiền nhất hiện nay như BMW, Mercedes, Porsche… đang nằm trên bãi, đó là những chiếc xe tạm nhập về VN rồi tái xuất qua Trung Quốc qua đường cửa khẩu Bắc Phong Sinh.

Ba mươi mấy năm qua, hình ảnh con đường thênh thang, một cửa khẩu giao thương được xây dựng quy mô, những chuyến hàng trị giá lớn… có thể gieo niềm vui hòa bình trên mảnh đất biên viễn, nhưng mùa xuân hoa đào nở thắm vẫn gợi những nỗi niềm…

Đài tưởng niệm giữa biên cương

Thượng tá Bùi Văn Điểm, chính trị viên và trung tá Chu Văn Lạc, đồn trưởng đồn biên phòng Pò Hèn, đón chúng tôi với những cái siết tay thật chặt. Thượng tá Điểm phấn khởi: “Tết này hầu như 100% quân số phải trực tại đồn, nhưng mấy ngày qua anh em chúng tôi rất vui vì có nhiều đoàn khách tỉnh, thành phố đến thăm chúc tết. Nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao từ trung ương cũng về thăm Pò Hèn, viếng các liệt sĩ Pò Hèn. Vui lắm khi Pò Hèn vẫn luôn được mọi người nhớ đến”.

Khi chúng tôi vừa ngồi ở phòng khách đồn chưa ấm chỗ, đồn lại đón thêm một đoàn khách của Sở NN&PTNT Quảng Ninh đến thăm. Chính trị viên Bùi Văn Điểm cho biết mấy năm vừa qua trung ương đầu tư xây kè tại một số điểm dọc sông Ka Long trên địa bàn đồn quản lý, Sở NN&PTNT đã phối hợp rất chặt chẽ với đồn để thi công phần việc vô cùng ý nghĩa này. Giờ đi dọc sông trên con đường nhựa phẳng lì, phía dưới bờ sông đã được xây kè chắc chắn thì không chỉ 1.300 đồng bào Dao, Sán Chỉ, Kinh nơi đây phấn khởi, mà ngay cả anh em cán bộ chiến sĩ cũng vui trước sự quan tâm của chính quyền.

Thượng tá Bùi Văn Điểm tự hào: đồn Pò Hèn đã hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang. Tháng 12-1979 đồn được phong danh hiệu Anh hùng vì đã anh dũng chiến đấu và hi sinh trong cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biên giới, và đến năm 2000 đồn biên phòng Pò Hèn một lần nữa vinh dự được đón nhận danh hiệu Anh hùng vì có nhiều thành tích xuất sắc trong bảo vệ biên giới, xây dựng bản làng, chăm lo đời sống đồng bào các dân tộc nơi đồn đóng quân.

Hôm sau ra UBND xã Hải Sơn, gặp chủ tịch xã Lê Văn Phong mới hay Phong cũng là một trong số những người dân góp phần vào thành tích để đồn được phong Anh hùng lần thứ hai. Bởi trong số 1.269 nhân khẩu của xã Hải Sơn, có rất nhiều người theo tiếng gọi ra xây dựng quê hương mới trên tuyến biên cương mà quê gốc ở tận Hưng Yên, Hải Dương và khá nhiều người quê từ Tiên Yên (một huyện thuộc tỉnh Quảng Ninh)…

Quê của Phong cũng ở tận Hưng Yên, ra đây khi còn rất trẻ và giờ đã là chủ tịch của xã biên giới này.Trợ lực cho Phong còn có đại úy Đinh Trường Sơn, một sĩ quan của đồn Pò Hèn được tăng cường về làm phó bí thư xã Hải Sơn theo mô hình đưa sĩ quan biên phòng về tham gia cấp ủy các xã biên giới.

Từ tầng hai của đồn, chúng tôi nhìn lên phía đồi Pò Hèn, nơi vị trí đóng quân của đồn xưa, đang sừng sững một đài tưởng niệm vút cao. Hai năm trước, tháng 1-2011, bộ đội biên phòng Quảng Ninh đã khánh thành công trình đài tưởng niệm một ngôi đền thờ những liệt sĩ hi sinh trong cuộc chiến bảo vệ biên cương tổ quốc tháng 2-1979, cũng được xây dựng cạnh đài tưởng niệm từ nguồn kinh phí đóng góp của nhân dân trên địa bàn Quảng Ninh.

“Không ai, không điều gì bị lãng quên” – có thể có lúc nào đó nhiều câu chuyện đã nén lòng lắng lại, nhưng giữa lòng dân, tuổi tên những người yêu nước luôn được tôn thờ. Và chúng tôi đã thảng thốt gặp trên bức tường phòng khách đồn biên phòng Pò Hèn những tấm ảnh ố màu năm tháng mà thức gợi bao nhiêu năm tháng không thể nào quên.

Link:   http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Phong-su-Ky-su/533922/thang-2-tren-dinh-po-hen.html

+ + + + +

Kỳ cuối: Pò Hèn còn mãi khúc ca
Địa danh Pò Hèn được biết đến như một bản hùng ca của cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới. Những ca khúc viết về mảnh đất này dành nhiều ngợi ca về Hoàng Thị Hồng Chiêm.

Căn nhà ấy nằm ngay trên đường từ Móng Cái ra Bình Ngọc. Cái rẻo đất ngay địa đầu biên giới nhô ra như một vành đai che chắn cho Móng Cái từ phía biển, phía bắc là địa bàn của phường Trà Cổ – nơi có mũi Sa Vĩ, nơi bắt đầu đặt nét bút để vẽ chữ S của bản đồ nước Việt, và phần còn lại phía nam là phường Bình Ngọc với mũi Ngọc cũng nổi tiếng không kém khi từ đây nối lên mũi Sa Vĩ làm thành bãi biển có chiều dài 17 cây số, được công nhận kỷ lục Guinness là bãi biển dài nhất nước!

Người con gái Bình Ngọc

Con đường từ Móng Cái ra Bình Ngọc đang được mở rộng còn ngổn ngang bùn đất, dễ nhận ra căn nhà có tấm biển kẻ sơn đỏ lên vách tường ghi “Nhà tình nghĩa – ngành thương mại Quảng Ninh và UBND huyện Hải Ninh tặng”. Đấy là món quà tình nghĩa của quê hương và đồng đội dành tặng gia đình Hoàng Thị Hồng Chiêm sau sự hi sinh của chị.

Trên đường từ Móng Cái ra Bình Ngọc, anh Hoàng Như Lý (cựu binh Pò Hèn tháng 2-1979) cứ nhắc mãi với chúng tôi hình ảnh chị Chiêm ngày xưa, ấn tượng nhất là đôi giày bata màu xanh gần như bất ly thân của chị. Trận chiến sáng 17-2 chống lại quân Trung Quốc năm ấy, nhiều cán bộ chiến sĩ của đồn Pò Hèn cũng bất ngờ trước khả năng sử dụng vũ khí của cô gái mậu dịch viên. Hóa ra trước khi chuyển ngành về cửa hàng thương nghiệp Pò Hèn, Hồng Chiêm từng có mấy năm đi bộ đội.

Trước khi cuộc chiến tranh biên giới nổ ra chừng một tuần, các khối lâm trường, thương nghiệp… đã được lệnh lùi về tuyến sau. Cửa hàng bách hóa thương nghiệp Pò Hèn cũng thế, chỉ còn một ít hàng được giữ ở kho. Anh em thay nhau lên trông coi, bảo vệ. Chiều 16-2, Chiêm được lệnh lên cửa hàng cũ dọn dẹp một số hàng ở kho, tiện dịp cũng qua thăm Lượng, người yêu của chị, đang là cán bộ đội vận động quần chúng của đồn biên phòng Pò Hèn. Dọn dẹp, niêm phong kho xong, từ cửa hàng thị trấn Hồng Chiêm lên đồn xem trận bóng chuyền của anh em. Lượng cũng là một tay đập chủ công của đội bóng đồn.

Sáng hôm sau khi trận đánh bất ngờ diễn ra, từ cửa hàng Hồng Chiêm chạy về phía đồn, sát cánh chiến đấu cùng anh em chiến sĩ.

Và những nhân vật trong khoảnh khắc đó đều có trên tấm bia tưởng niệm. Trên bia, ngoài liệt sĩ Đỗ Sĩ Họa đầu tiên, tên của liệt sĩ Bùi Văn Lượng, người yêu chị Chiêm, có thứ tự là 5, liệt sĩ Nguyễn Văn Dụng xếp thứ 21, Nguyễn Văn Mừng xếp thứ 26 và Hoàng Thị Hồng Chiêm xếp thứ 59. Không chỉ có duy nhất chị Chiêm là nữ liệt sĩ hi sinh trong trận đánh bảo vệ biên giới ấy, trên bia chúng tôi còn thấy khá nhiều nữ liệt sĩ có tuổi đời chỉ mới 17-20 như liệt sĩ Nguyễn Thị Ruỗi sinh năm 1962, quê Tiên Lãng (Hải Phòng) cũng hi sinh vào sáng 17-2-1979 ấy, hay liệt sĩ Vũ Thị Tới sinh 1961 (18 tuổi), rồi Đặng Thị Vượng, Đỗ Thị Mâu, Hoàng Thị Nết, Nguyễn Thị Lèn, Vũ Thị Mười, Cao Thị Lừng… Những cô gái tự vệ lâm trường Hải Ninh ấy, khi ngã xuống hình như chưa cô nào đã có người yêu như chị Chiêm…

Mai sau dù có bao giờ…

Tiếp chúng tôi trong căn nhà tình nghĩa của ngành thương mại xây tặng là anh Hoàng Văn Lợi, em trai của chị Chiêm. Trong gia đình, chị Chiêm là con thứ ba, cũng thật bất ngờ khi được biết người chị ruột của Hồng Chiêm, chị Hoàng Thị Liễm, là vợ của trung tướng, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đoàn Sinh Hưởng, tướng Hưởng cũng là người quê ở phường Bình Ngọc (Móng Cái) này.

Trên bàn thờ, tấm hình chị Chiêm được truyền thần từ một tấm hình chụp chị mặc quân phục bộ đội và mũ tai bèo sang áo dài truyền thống. Anh Lợi bảo: Chị Chiêm ngoài đời thật còn xinh hơn trong tấm hình đang thờ, nhất là đôi mắt như có lửa. Năm 1972 chị Chiêm đi bộ đội, đóng quân ở Quảng Yên thì Lợi còn rất nhỏ. Biên giới thuở ấy cũng đang bình yên. Ký ức của Lợi là lần chị Chiêm về phép, tranh thủ chủ nhật nghỉ đưa mấy em sang Đông Hưng (thành phố giáp biên Móng Cái của Trung Quốc) đi chơi, mua cho mấy chiếc kẹo. Sau năm 1975, xuất ngũ thì chị Chiêm chuyển sang ngành thương nghiệp và lên bán hàng ở Pò Hèn. Chặng đường từ Pò Hèn về Bình Ngọc chỉ hơn 50 cây số nhưng thuở ấy đường sá khó khăn lắm, không thể thường xuyên về nhà được, mấy năm về sau tình hình căng thẳng chị Chiêm lại càng ít về hơn.

Buổi sáng 17-2-1979 chị Chiêm hi sinh nhưng phải mấy ngày sau gia đình mới nhận được tin báo. Mộ chị cũng được an táng ở khu vực Tràng Vinh, sau đó khu vực này xây cất một công trình gì đó nên được quy tập về địa bàn khác, nhưng người được giao nhiệm vụ báo tin cho gia đình lên cất bốc lại quên mất. Mộ chị Chiêm được quy tập về xã Hải Hòa nhưng gia đình không hề biết. Mãi sau này một người bà con trong thôn khi đi viếng mộ người thân ở nghĩa trang Hải Hòa, thấy tên tuổi chị Chiêm trên bia mới vội vã chạy về báo cho biết và sau đó anh chị em mới đưa hài cốt chị Chiêm quy tập về nghĩa trang gia đình.

Sau khi Hoàng Thị Hồng Chiêm hi sinh, năm 1984 tên chị được đặt cho ngôi trường cấp II xã Bình Ngọc là Trường trung học cơ sở Hoàng Thị Hồng Chiêm. Sân trường có bức tượng chị Chiêm bằng ximăng đặt trên bệ đá, tay trái cầm khẩu AK, tay phải cầm thủ pháo, mắt nhìn thẳng kiên nghị về phía trước. Bao thế hệ học trò Bình Ngọc đã được học dưới mái trường mang tên chị, thấm đẫm niềm tự hào về người nữ liệt sĩ của quê hương và ngày ngày hát vang lớp học những bài ca ca ngợi tấm gương liệt nữ.

Theo chân người em ruột của chị Chiêm ra thắp nhang cho chị, chúng tôi chợt thấy se lòng. Nén nhang thắp như chực tắt trước cơn gió bấc buốt giá cứ thổi bạt đi, và khi nhang bén chợt bốc cháy rừng rực trong buổi chiều cuối năm ở cuối trời đông bắc địa đầu đất nước…

LÊ ĐỨC DỤC – ĐỨC BÌNH

Link:   http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Phong-su-Ky-su/534150/po-hen-con-mai-khuc-ca.html

+ + + + +

Chậm còn hơn không :  Không ai quên ngày 17-2

Ngày 17-2, nhiều cựu chiến binh từng tham gia trận chiến đấu bảo vệ Tổ quốc năm 1979 đều có cách của riêng mình để tưởng nhớ về đồng đội và những người đã ngã xuống.

Người sống nhớ người hi sinh

Trở về sau cuộc chiến tranh bảo vệ ở biên giới phía Bắc, anh Hoàng Văn Thảo (Long Biên, Hà Nội) học thêm nghề lái xe và trở thành tài xế cho một công ty du lịch.

“Đồng đội của tôi giờ đây mỗi người một quán nước bán trà hoặc một xe ba bánh chở hàng thuê. Nhưng chúng tôi còn may mắn hơn nhiều người đã mãi nằm lại nơi biên cương” – anh Thảo nói.

Đồng đội của anh Thảo thường tổ chức giỗ cho những người đã khuất vào ngày 21-1 âm lịch chứ không làm ngày dương lịch. Năm nay cũng thế. “Mỗi người còn sống chúng tôi tự góp tiền để đến thăm những gia đình liệt sĩ và những đồng đội thương binh. Ai cũng khó khăn nhưng chúng tôi may mắn còn mạnh khỏe, nên chúng tôi gặp nhau để ôn lại những ngày đáng nhớ ấy” – anh Thảo tâm sự.

Đúng ngày 17-2 năm nay, anh Thảo chở một đoàn khách du lịch đi Lạng Sơn, anh đưa những người khách này đến thăm một số địa điểm tại Đồng Đăng, nơi mà trước đây Trung đoàn Tây Sơn của anh đã chiến đấu. Vừa là tài xế, anh Thảo đồng thời kiêm luôn “hướng dẫn viên” giới thiệu về những trận đánh từng diễn ra tại đây. “Thế hệ người VN sinh ra trước năm 1970 đều biết về cuộc chiến đó. Nhưng bây giờ không thấy mấy khi nhắc đến cuộc chiến này, nên mỗi khi có dịp tôi đều nói về cuộc chiến ấy như một cách để nhắc nhở thế hệ sau không quên những gì đã diễn ra”.

Tại Lào Cai sáng 17-2, nghĩa trang liệt sĩ Duyên Hải (TP Lào Cai) nghi ngút khói hương và những bó hoa hồng đỏ, cúc vàng được cựu chiến binh Nguyễn Văn Duyên (54 tuổi, hiện đang công tác ở Xí nghiệp khai thác thuộc Công ty Apatit Lào Cai) cùng con gái đặt lên phần mộ những người lính đã hi sinh đúng vào ngày này cách đây 34 năm về trước.

“Họ là những đồng đội thuộc trung đội dân quân Ba Chùa – Duyên Hải. Họ sát cánh chiến đấu với tôi, chặn quân giặc từ bên kia biên giới phía bắc vượt sông Hồng đánh chiếm thị xã Lào Cai. Họ đã chiến đấu ngoan cường và hi sinh ngay trong những giờ đầu khi nổ ra cuộc chiến. Tôi nhớ rất rõ liệt sĩ Nguyễn Văn Hùng, mới 19 tuổi, với một khẩu súng và chùm lựu đạn chày quanh người đã tiêu diệt hàng chục lính xâm lược. Đến khi hết đạn, anh hi sinh ngay trên miệng chiến hào” – ông Duyên xúc động nhớ lại.

Chẳng có gì lãng quên

Không có điều kiện để trở lại chiến trường như đồng đội của mình, anh thương binh 4/4 Nguyễn Đăng Đức (Tây Mỗ, Từ Liêm, Hà Nội) thuộc đơn vị trinh sát trung đoàn 12, sư đoàn 3 có cách khác để tưởng niệm đồng đội. “Nhiều năm nay rồi, các đồng đội của tôi, cả những thương binh và những cựu chiến binh đều có những chuyến trở về thăm lại chiến trường, đồng thời viếng những liệt sĩ. Còn những người thương binh nặng như tôi dù không thể đi được cũng ngồi lại với nhau, rồi gọi điện thoại để chia sẻ với thân nhân đồng đội cũ”.

Tham chiến ba ngày, ông Đức bị thương tại cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn) và được đưa về tuyến sau để điều trị. Kết hôn muộn và thường xuyên phải sống trong trung tâm điều dưỡng dành cho thương bệnh binh nặng, nên trong những buổi gặp mặt đồng đội bao giờ ông Đức cũng muốn có sự góp mặt của hai đứa con: “Tôi muốn các cháu hiểu rõ về những gì chúng tôi đã làm, đã hi sinh” – ông Đức nói.

Trong khi đó, nhà nghiên cứu Hải Triều – NXB Quân Đội Nhân Dân Việt Nam – cho biết ông vẫn lặng lẽ thu thập những tài liệu về những hoạt động của Quân đội nhân dân VN trong mọi cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc. “Không có cuộc chiến đấu nào vì đất nước mà bị lãng quên” – ông Hải Triều nhấn mạnh.

HOÀNG ĐIỆP

Link:  http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/534335/khong-ai-quen-ngay-17-2.html

+ + + + +

Tiếp tục với Tuoitre:

Phỏng vấn  GS Vũ Dương Ninh, ủy viên đoàn chủ tịch Hội Khoa học lịch sử VN: Cuộc chiến bảo vệ biên giới 1979:  nên đưa đầy đủ vào sử sách

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: