Cầu sao bản đồ ít màu đỏ!

Cầu sao bản đồ ít màu đỏ! – Danh Đức

Mới tuần rồi, Ngân hàng Thế giới (WB) đã công bố bản đồ trực tuyến cho phép tiếp cận dễ dàng với các chỉ số kinh tế xã hội của Việt Nam ở cấp tỉnh/thành và quận/huyện(1). Phải cám ơn các anh, chị ở WB đã “rảnh” hết sức khi nghĩ ra chuyện thu thập các dữ liệu từng tỉnh thành của Việt Nam, rồi đưa lên bản đồ.

Muốn biết tỷ lệ người nghèo ở mỗi tỉnh, chỉ việc rê con trỏ tới vị trí tỉnh đó. Đủ mọi chỉ số “cân đo” đúng theo chuẩn GSO-WB (Tổng cục Thống kê – Ngân hàng Thế giới). Cứ thế mà rê chuột. Với bản đồ này, chẳng cần đợi hay lục tìm báo cáo, cũng có thể thấy ngay rằng tỷ lệ người nghèo ở Lai Châu đang dẫn đầu với những 76%, Điện Biên và Hà Giang hạng nhì với 71%, Sơn La 64%, Kontum 48%, Gia Lai 43%… Tỉ mỉ hơn nữa, thì nhóm nghèo cùng cực ở Lai Châu là 53%, Điện Biên 48%… vân vân và vân vân. Giới thiệu vài chi tiết với bạn đọc “cho biết” đặng tùy nghi sử dụng, khai thác…

Nói theo ông Lý Quang Diệu trong quyển “Hard Truths To Keep Singapore Going”, làm bộ trưởng hay chức sắc cao cấp cũng giống như phi công trực thăng phải đủ nhanh nhạy để nhìn thấy được mọi chi tiết địa hình ngay trước mắt mà có phản ứng linh hoạt tức thời. Bộ bản đồ trực tuyến này đã “chước” cho các viên chức lớn nhỏ cái công việc theo dõi, quan sát, ghi nhận, đúc kết, chỉ cần ngó một cái là thấy tình hình liền, thậm chí có cả những gợi ý suy nghĩ cùng cả các số liệu cần thiết, tỷ như tỷ lệ dân số lao động chính trong nông nghiệp, tỷ lệ dân số lao động chính tự làm chủ và phi nông nghiệp… để từ đó thử đề ra quyết sách, tỉ như nếu nâng được số lao động chính tự làm chủ và phi nông nghiệp, liệu có thể bớt nghèo được không… Có thể nâng tỷ lệ học sinh đến trường được không? Chừng đó các chỉ số là những gợi ý xóa đói giảm nghèo cụ thể và câu trả lời có sẵn với từng cú nhấp chuột. Bộ bản đồ này trong thực tế là những “sự thực điếng lòng nhằm giúp Việt Nam tồn tại”.

Đập vào mắt và lương tri một cách xốn xang là màu đỏ biểu thị cái nghèo và nghèo cùng cực tập trung sát các tỉnh biên giới Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam! Cái màu đỏ của sự nghèo khó đó quá tương phản với màu nhạt còn lại của toàn quốc! Sao lại có những tỉnh mà tỷ lệ nghèo cao đến chóng mặt, trên 70%, 60%…! “Lợi hại” quá tấm bản đồ này, cái nghèo nó “rành rành” chứ không lẩn trong những câu chữ của các báo cáo tràng giang. Cái sự tương phản đỏ, hồng… này không chỉ nằm trong lằn ranh địa giới hành chính mà còn cắm sâu trong địa lý nhân văn. Những dân tộc anh em nào đang sống trong những vùng tô màu đỏ đó? Vẫn biết đã có những ban chỉ đạo… này,… nọ, đã có những chính sách phát triển cho các dân tộc anh em, trong danh mục các dự án ODA do WB hay các tổ chức quốc tế tài trợ cũng có không ít dự án cho các tỉnh này, song kết quả sao lại là cả một dải màu đỏ tập trung ở ba “Tây”… như thế? Ta đã đầu tư gì và như thế nào cho các tỉnh “màu đỏ” ấy? Có nhà máy lớn nhỏ nào để gọi là công nghiệp hóa các tỉnh đó, những tỉnh rất vang vọng lịch sử? Bói mãi cũng không thấy một công trình công nghiệp đáng kể nào, ngoại trừ hết tượng đài này đến tượng đài khác. Càng “đứt ruột” khi so sánh với những tỉnh đang được “bơm” cho những dự án hàng chục ngàn tỉ cho những mục tiêu trên trời…

Cầu sao cho ngày càng có nhiều người ngó đến bộ bản đồ này để luôn nhớ rằng còn quá nhiều vùng màu đỏ, để có thể hy vọng tẩy bớt màu đỏ đi.

(1) http://www.worldbank.org/mapvietnam/?cid=EAP_VietnameNLVI_P_EXT

Link:  http://www.thesaigontimes.vn/127787/Cau-sao-ban-do-it-mau-do.html

+ + + + +

Cầu sao bản đồ Việt Nam ít màu đỏ – Nguyễn Văn Tuấn

09-04-2015

Đó là ước mong của tác giả Danh Đức trong một bài báo trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn (1). Số là Ngân hàng Thế giới (WB – World Bank) vừa mới công bố một công trình phân tích về tỉ lệ người nghèo ở VN và họ thể bằng một bản đồ. Tỉnh nào có tỉ lệ cao càng cao thì màu càng … đỏ. Màu đỏ, như chúng ta biết, là màu của sự nguy hiểm, của sự cuồng nhiệt, nhưng cũng màu báo động. Do đó, tỉ lệ nghèo càng cao thì càng báo động. Vậy, câu hỏi đặt ra là ở VN có bao nhiêu người nghèo?

Câu trả lời tuỳ vào bạn tin ai! Theo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thì VN chỉ có 6% hộ nghèo mà thôi (2). Một thông tin khác cho biết tỉ lệ này vào năm 2012 là gần 10% (3). Tức là chỉ trong vòng 3 năm mà tỉ lệ hộ nghèo giảm đến 4%! Một sự phát triển ngoạn mục! Nhưng chúng ta có thể tin vào các con số của các quan chức VN? Câu trả lời có lẽ là “nên cẩn thận”, bởi vì tiêu chuẩn về “nghèo” của VN có thể khác với tiêu chuẩn thế giới.

Vậy thì chúng ta phải dựa vào tiêu chuẩn của các tổ chức quốc tế như WB chẳng hạn. Trong thực tế, WB đã hợp tác với Tổng cục Thống kê VN, và họ đã đi đến tiêu chuẩn về nghèo như sau: thu nhập hàng tháng (năm 2010) trên đầu người là 653 ngàn đồng hay thấp hơn. Từ đó, họ tính được rằng cả nước VN hiện nay có 16.9 triệu người nghèo. Con số này chiếm 20% tổng dân số của cả nước. Nói cách khác, cứ 5 người thì có 1 người nghèo.

Nhưng tỉ lệ nghèo phân bố không đồng đều giữa các tỉnh. Bản đồ mà tôi chụp lại dưới đây cho thấy các tỉnh vùng Tây Bắc là nghèo nhất. Có tỉnh như Lai Châu, có đến 76% người nghèo! Điện Biên cũng có tỉ lệ nghèo rất cao (71%). Một số tỉnh khác như sau:

Lai Châu: Dân số 370 ngàn, tỉ lệ nghèo 76%
Điện Biên: Dân số 491 ngàn, tỉ lệ nghèo 71%
Sơn La: Dân số 1.08 triệu, tỉ lệ nghèo 64%
Hà Giang: Dân số 724 ngàn, tỉ lệ nghèo 71%
Lào Cai: Dân số 613 ngàn, tỉ lệ nghèo 57%
Lạng Sơn: Dân số 731 ngàn, tỉ lệ nghèo 46%
Cao Bằng: Dân số 511 ngàn, tỉ lệ nghèo 53%

Vùng nghèo thứ hai là Tây Nguyên. Ở vùng Tây Nguyên, chỉ riêng tỉnh Kon Tum, có gần 50% người dân được xếp vào nhóm nghèo.

Ngay cả những tỉnh ở vùng Tây Nam Bộ cũng có khá nhiều người nghèo. Ở tỉnh quê hương của Thủ tướng (Kiên Giang) cứ 4 người thì có 1 người nghèo. Cà Mau thậm chí còn nghèo hơn, với 26% người dân được xem là nghèo. Thật ra, các tỉnh miền Tây đó thậm chí còn nghèo hơn cả các tỉnh miền Trung như Quảng Ngãi (24%), Quảng Bình (23%), Quảng Nam (23%), Thừa Thiên – Huế (19%).

Chỉ có cư dân thành phố là ít nghèo. Đà Nẵng là nơi có ít người nghèo nhất (chỉ 2%). Kế đến là Sài Gòn (3%). Hà Nội thì có 5% người nghèo. Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu chỉ có 8-10% là nghèo.

Nhìn chung, tỉ lệ nghèo thường có liên quan thuận với tỉ lệ người dân làm nghề nông (Biểu đồ 1), nhưng nghịch với tỉ lệ người lao động có lương (Biểu đồ 2). Biểu đồ cho thấy nông dân vẫn là nhóm người chịu nhiều thiệt thòi.

Biểu đồ 1: Mối tương quan giữa tỉ lệ nghèo (trục tung) và tỉ lệ dân số làm nghề nông cho từng tỉnh. Biểu đồ cho thấy tỉnh nào có tỉ lệ làm nghề nông càng cao thì tỉ lệ dân nghèo cũng càng cao.

Biểu đồ 2: Mối tương quan giữa tỉ lệ nghèo (trục tung) và tỉ lệ dân số lao động có lương (wage earners) cho từng tỉnh. Biểu đồ cho thấy tỉnh nào có tỉ lệ lao động ăn lương càng cao thì tỉ lệ dân nghèo cũng càng thấp.

Nói chung, nhìn bản đồ thì thấy màu đỏ lan tràn từ các tỉnh phía Bắc, dần dần xuống phía Nam, tô đậm ở vùng Tây Nguyên, rồi nhạt dần đến vùng miền cực Tây Nam Bộ thì màu đỏ lại nổi lên như là một dấu “finale“. Do đó, cũng như tác giả Danh Đức, chúng ta hi vọng rằng màu đỏ của bản đồ Việt Nam sẽ được thay bằng một màu xanh của hi vọng trong tương lai.

Nhưng hiện nay, bản đồ này nhắc nhở chúng ta rằng VN vẫn còn là một nước rất nghèo. Những con số GDP đầu người gần 2000 USD chỉ là con số trung bình. Chúng ta đừng quên rằng hiện nay có gần 17 triệu người với thu nhập chưa đầy 35 USD / tháng. Xin nhắc lại: 17 triệu người nghèo. Tôi đề nghị dán cái bản đồ này ở mỗi văn phòng của Chính phủ và mỗi quan chức cấp Bộ để nhắc nhở họ trong chi tiêu, ăn xài.

(1) http://www.thesaigontimes.vn/127787/Cau-sao-ban-do-it-mau-do.html

(2) http://www.baohaiquan.vn/pages/nam-2014-ty-le-ho-ngheo-con-6.aspx

(3) http://vukehoach.mard.gov.vn/Default.aspx?id=1283

Link:  http://tuanvannguyen.blogspot.com/2015/04/cau-sao-ban-o-viet-nam-it-mau-o.html

+ + + + +

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: